Czym jest BMI i jak się je liczy?
BMI (Body Mass Index, wskaźnik masy ciała) to prosty wzór opracowany w XIX wieku przez belgijskiego statystyka Adolphe'a Queteleta: BMI = masa ciała (kg) / wzrost² (m). Wynik pozwala z grubsza ocenić, czy masa ciała mieści się w zakresie uznawanym za zdrowy dla danego wzrostu, bez konieczności mierzenia procentowej zawartości tkanki tłuszczowej.
| Zakres BMI | Kategoria |
|---|---|
| poniżej 16,0 | Wygłodzenie |
| 16,0–18,4 | Niedowaga |
| 18,5–24,9 | Waga prawidłowa |
| 25,0–29,9 | Nadwaga |
| 30,0–34,9 | Otyłość I stopnia |
| 35,0–39,9 | Otyłość II stopnia |
| 40,0 i więcej | Otyłość III stopnia |
Ograniczenia wskaźnika BMI
BMI to narzędzie przesiewowe, a nie precyzyjna diagnoza. Nie rozróżnia masy mięśniowej od tkanki tłuszczowej — dlatego u osób bardzo umięśnionych (np. sportowców siłowych) może sugerować nadwagę, mimo niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. Nie uwzględnia też rozkładu tłuszczu w organizmie (otyłość brzuszna jest bardziej ryzykowna zdrowotnie niż rozłożona równomiernie), wieku ani płci — kobiety fizjologicznie mają wyższy odsetek tkanki tłuszczowej przy tym samym BMI co mężczyźni.
Co dalej po obliczeniu BMI?
Jeśli chcesz też sprawdzić swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne, skorzystaj z kalkulatora zapotrzebowania kalorycznego — pokaże, ile kalorii potrzebujesz, by utrzymać, zredukować lub zwiększyć masę ciała.
Przykład: 82 kg przy wzroście 178 cm
Wzrost przeliczamy na metry: 178 cm = 1,78 m. Podnosimy do kwadratu: 1,78² = 3,1684. Dzielimy masę ciała: 82 / 3,1684 = 25,9. Wynik mieści się w przedziale 25,0–29,9, czyli w kategorii „nadwaga".
Zakres uznawany za prawidłowy dla tego wzrostu to 18,5 × 3,1684 = 58,6 kg do 24,9 × 3,1684 = 78,9 kg. Do górnej granicy brakuje więc 3,1 kg. Warto pamiętać, o czym mówi sekcja o ograniczeniach: u osoby regularnie trenującej siłowo ta sama liczba może opisywać zupełnie inny skład ciała.
Najczęstsze pytania
Według WHO prawidłowe BMI dla dorosłych to 18,5–24,9. Niżej — niedowaga, wyżej — nadwaga lub kolejne stopnie otyłości.
Nie do końca — nie rozróżnia masy mięśniowej od tłuszczowej i może zawyżać wynik u osób umięśnionych. Nie uwzględnia też rozkładu tkanki tłuszczowej.
Nie — u dzieci stosuje się siatki centylowe dopasowane do wieku i płci. Ten kalkulator jest przeznaczony dla dorosłych.
Powiązane kalkulatory
BMI opisuje jedną proporcję. Pełniejszy obraz dają wskaźniki, które patrzą na ciało inaczej:
- Kalkulator WHR — rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego BMI w ogóle nie widzi.
- Kalkulator beztłuszczowej masy ciała — ile z tej masy to mięśnie, woda i kości, a ile tłuszcz.
- Idealna waga — zakres wagi wyliczony wzorami Broca i Lorentza.
- Zapotrzebowanie kaloryczne — ile energii potrzebujesz przy obecnej masie ciała.
Na czym opiera się ten kalkulator
Wzór i wartości progowe użyte w tym narzędziu pochodzą z poniższych źródeł. To podstawa merytoryczna kalkulatora, a nie przypisy do pojedynczych zdań — instytucje aktualizują swoje dane niezależnie od nas, więc przy decyzjach o realnych skutkach warto sprawdzić stan bezpośrednio u źródła.