Marża czy narzut — dwa sposoby liczenia tego samego zysku
Marża i narzut opisują ten sam zysk ze sprzedaży, ale odnoszą go do innej podstawy. Marża to zysk wyrażony jako procent ceny sprzedaży: marża (%) = (cena sprzedaży − cena zakupu) / cena sprzedaży × 100. Narzut to ten sam zysk wyrażony jako procent ceny zakupu: narzut (%) = (cena sprzedaży − cena zakupu) / cena zakupu × 100.
Różnica ma znaczenie praktyczne: przy tej samej kwocie zysku narzut procentowy zawsze będzie wyższy niż marża procentowa, a przeliczenie jednego na drugie nie jest prostym odjęciem czy dodaniem punktów procentowych. Pomylenie tych dwóch pojęć to jeden z częstszych błędów przy ustalaniu cen w małych firmach — zwłaszcza gdy dostawca podaje "narzut 50%", a przedsiębiorca liczy marżę 50% i finalnie zarabia mniej, niż zakładał.
| Zakup | Sprzedaż | Zysk | Marża | Narzut |
|---|---|---|---|---|
| 100 zł | 150 zł | 50 zł | 33,3% | 50% |
| 100 zł | 200 zł | 100 zł | 50% | 100% |
| 100 zł | 125 zł | 25 zł | 20% | 25% |
Jak ustalić cenę sprzedaży z góry założonej marży?
Jeśli znasz cenę zakupu i chcesz osiągnąć konkretną marżę procentową (nie narzut), nie możesz po prostu dodać tego procentu do ceny zakupu — to dałoby narzut, a nie marżę. Właściwy wzór to: cena sprzedaży = cena zakupu / (1 − marża/100). Na przykład chcąc uzyskać 30% marży przy zakupie za 100 zł, cena sprzedaży powinna wynosić 100 / 0,7 ≈ 142,86 zł, a nie 130 zł.
Do przeliczenia samej ceny netto na brutto (z VAT) użyj osobno kalkulatora VAT — marża i VAT to dwie niezależne operacje na cenie.
Przykład: zakup za 120 zł, sprzedaż za 189 zł
Zysk na sztuce to 189 − 120 = 69 zł. Marża liczona jest od ceny sprzedaży: 69 / 189 × 100 = 36,51%. Narzut liczy się od ceny zakupu: 69 / 120 × 100 = 57,50%.
To dokładnie ta sama transakcja opisana dwiema różnymi liczbami. Pomylenie ich przy ustalaniu ceny kosztuje realne pieniądze: doliczenie 36,5% do ceny zakupu dałoby 163,80 zł zamiast 189 zł, czyli o 25 zł mniej na każdej sztuce.
Najczęstsze pytania
Marża to zysk liczony jako procent ceny sprzedaży, a narzut to ten sam zysk liczony jako procent ceny zakupu. Narzut procentowy jest zawsze wyższy niż marża przy tym samym zysku.
Marża (%) = narzut / (100 + narzut) × 100. Narzut 100% odpowiada marży 50%.
Nie — to narzut 100% oznacza podwojenie ceny zakupu. Marża nigdy nie osiąga 100%.
Powiązane kalkulatory
Marża, narzut i rabat to trzy różne procenty liczone od różnych podstaw:
- Kalkulator rabatu — obniżka od ceny sprzedaży — nie od kosztu zakupu.
- Kalkulator VAT — cena netto i brutto przy tej samej marży.
- Próg rentowności — ile sztuk domyka koszty stałe przy tej marży.
- Punkty procentowe a procenty – kalkulator różnicy — różnica między punktem procentowym a procentem — częsta pomyłka przy marżach.
Na czym opiera się ten kalkulator
Marża i narzut to dwa procenty liczone od różnych podstaw: marża od ceny sprzedaży, narzut od ceny zakupu. Stąd narzut 50% odpowiada marży około 33% — kalkulator pokazuje obie wartości obok siebie właśnie po to, żeby tej różnicy nie przeoczyć. Wszystkie kwoty traktowane są jako netto; VAT dolicza się osobno.